براي برقراري صلح با خلق و درمیان خلق باید کوشید
وکلایی که‌ از آمدن به‌ اینجا منع شده‌اند چه‌ كساني‌ هستند؟ اظهاراتي كه بیان میشوند نشان مي‌دهد كه وضعيت و برخوردهای قبلي همچنان ادامه دارند.
فكر مي‌كنم جلال طالباني طي مصاحبه‌اي از كردهاي شمال كردستان خواسته كه در انتخابات محلي و شهرداري آتي به حزب عدالت و توسعه رأي بدهند. اگر اين يك صحت داشته باشد نشانگر توافقي تاريخي است. توافقي در بين است؛ اينها در ميان خود عليه كردها به توافق رسيده‌اند. مذاكرات انجام شده است، اين مذاكرات همچنان ادامه دارد.
ديدار مابين عبدالله گل ( رياست جمهوري تركيه) و بوش حائز اهميت است. آنچه مي‌توان استنباط كرد اين است كه سازش برروي نقاط مشترك به اتمام رسيده است. اما در تركيه جبهه مخالفت توانمندي در مقابل اين توافقات وجود دارد. تركيه از چنين پتانسيلي برخوردارست، چنين چيزي را قبول نمي‌كنند. البته اگر توافقات در چنين سطحي انجام شده باشد به نظر مي‌رسد كه طيف‌هاي مخالف اين سازشكاريها را از ميان برداشته‌اند. اما من قبلاً نيز گفته بودم؛ ازميان برداشتن پ.ك.ك براي حل مسئله كرد راه‌حل نيست، جنگ طلبان اين مسئله را در راستاي منافع خويش بكار مي‌گيرند. بدين خاطر چاره‌يابي فوري اين مسئله ضرورت دارد. گفته بودم محال است كه من در اينجا بتوانم رهبري پراكتيكي و اداره سازمان را انجام دهم. اين مورد را در دادخواستي كه به دادستان نوشته بودم نيز توضيح دادم. صحيح است، به لحاظ معنوي بر روی سازمان تاثير فراوان دارم. تاثيرات من در تركيه، عراق، سوريه و ايران نيز بسیار است. بدين خاطر آمريكا نمي‌تواند كاري انجام دهد، بارزاني و طالباني نيز همينطور.
سفير اعظم سابق تركيه، اميد پامير اظهار داشته كه تركيه در مورد اينكه چگونه با كردها بسر خواهدبرد به مرحله تصميم‌گيري رسيده و بايستي هرچه زودتر تصميم خود را بگيرد، درغير اين صورت اگر پ.ك.ك نيز ازميان برداشته شود، مسئله كرد در ابعادي گسترده‌تر پيش روي تركيه قرار گرفته و تركيه از اين به بعد بايد در مورد جدايي يا اتحاد با كردها تصميم بگيرد. اين امر نشان مي‌دهد كه وي به اين نكته پي برده كه بايستي در اين باره مرحله چاره‌يابي مسئله آغاز گردد. من نيز قبلاً گفته بودم كه ازميان برداشتن پ.ك.ك راه‌ چاره نيست، اين مسئله را {عليه تركيه}بكار مي‌گيرند.
مي‌دانستم كه چنين وضعيتي رخ مي‌دهد. قبلاً نيز گفته بودم. اين رويدادها ربطي به من ندارند. اين خلق است كه در مقابل اين وضعيت انزجار خود را ابراز مي‌دارد. اين انفجار ( منظور انفجار هفته گذشته در دياربكر) را هر كس مي‌تواند انجام داده باشد. نمي‌دانم، تحت نظارت كدام پ.ك.ك‌، كدامين گروه چنين چيزي انجام شده... اهالي دياربكر اين رويداد را به‌ مسئله‌ اصلی خود مبدل نكنند، آينده خود را رقم زده و از آن دفاع نمايند. كارهاي مهمي وجود دارند كه بايد انجام شوند. البته نمي‌گويم كه اين امر از سوي خانواده‌هايي كه در اين حادثه نزديكانشان را از دست دادند، حائز اهميت نيست. مي‌گويم كه بايستي از قتل‌عام‌هاي ديگر و در ابعادي گسترده‌تر ممانعت بعمل آورد. عصبانيت من نسبت به‌ آنهايي است كه تحت نام دياربكر به سياست مي‌پردازند. اگر همه‌ در راه برقراري صلح نکوشند افراد بسياري جانشان را از دست خواهند داد. چنين خطري وجود دارد. از خلقمان مصرانه‌ میخواهم كه براي برقراري صلح كار كنند، من در اينجا تلاش مي‌كنم كه قتل‌عام‌هايي گسترده‌تر رخ ندهند.
ما طرفدار همزيستي مسالمت‌آميز خلقها هستيم. آمريكا براي اينها دام افکنده‌ است، آيا به اين پي نبرده‌اند؟ دو الي سه سال بعد خواهيم ديد كه چه خواهد شد، همه با هم وضعيت آينده را خواهيم ديد. در خاورميانه طرح انگليس كاركرد دارد، حتي همچون ساعت كار مي‌كند. من مي‌توانم نشان دهم كه طرح انگليس چگونه گام به‌ گام پیاده‌ میشود. اگر دوستدار تركيه هستند بيايند و مانع اين كار شوند. اگر فردا 40 ميليون كرد در کوهها مسلح شوند چه روي خواهد داد؟ تركيه در مقابل اين چه مي‌تواند انجام دهد؟ آيا بر روي اين مسئله هيچ انديشيده‌اند؟ اين فلاكتي عظيم است. موقعي كه به اينجا آورده شدم فردي به نمايندگي " كورك اوغلو "( يكي از فرماندهان وقت عاليرتبه نظامي ارتش تركيه) به نزدم آمد، شرطي پيش روي من گذاشت، گفت اين مسئله را با همديگر حل نمائيم. من نيز اين پيشنهاد را بجا ديدم و گفتم هرچه از دستم برآيد انجام مي‌دهم. اين نظرات آنها بودند:" خودمان مسئله را حل كنيم، نگذاريم كسي در اين مسئله دخالت كند." بعد از آن ديگر نيامد. فكر كنم اكنون فرماندهي عاليرتبه است، اگر بخواهند مي‌توانند بيايند و با من ديدار كنند. حسين كورك اوغلو و گروه وي تاحدودي به وضعيت پي برده بود. فكر مي‌كنم كه در اين باره به حزب جنبش ملي‌گرا تذكر داده بودند. به دولت نيز هشدار داده بودند اما نيروي وي به تنهايي كفايت نمي‌كرد. البته نمي‌توانم اين مورد را با دليل و برهان اثبات نمايم اما اين را حدس مي‌زنم. بعدها فهميدم كه اينها را تصفيه كرده‌اند. آيتاچ يالماني(فرمانده‌ نیروی زمینی ارتش ترکیه‌در سال99) و اين گروه را تصفيه كردند. هنگامي كه مرا به تركيه آوردند يكي از مقامات آمريكايي، ميخائيل روبين ـ مي‌دانيد كه اين شخص دولت‌مرد راست‌گراي افراطي آمريكا بود ـ براي آنكه مرا اعدام كنند تلاش عظيمي به خرج داد. آري، آنها يك مورد را به خوبي مورد بررسي قرار داده بودند، مي‌خواستند با اعدام من همه دشواري و سنگيني مسئله كرد را به دوش تركيه بياندازند. وضعيتي همانند عراق در تركيه پیش میآمد. آمريكا در سال‌هاي 1950 حزب جنبش ملي‌گراي تركيه را آموزش داده بود، در آمريكا وي را حاضر كرده بودند، بعدها به تركيه روانه ساختند. تنها من نيستم كه اينها را بر زبان مي‌آورم. خودشان نيز چنين چيزي را بر زبان مي‌رانند. "طلعت تورهان " نيز در كتاب خود بدان اشاره مي‌كند. مي‌گويد آمريكا آنها را آموزش داده و سپس ما را به جان همديگر انداخت.
در آن موقع به نزد من نيز آمدند اما من چنين چيزي را نپسنديدم. مي‌دانستند كه در جنبش‌هاي رهايي ملي و چنين درگيريهايي حداقل يك تا دو ميليون انسان جانشان را از دست مي‌دهند. راه‌حلی دموكراتيك را که‌ در آن حتی یک نفر نیز کشته‌ نشود بر پیروزیی که‌ با كشته‌شدن دوميليون انسان به دست میآید، ترجيح دادم. بدين جهت پروژه جمهوري دموكراتيك را ارائه كردم. كسب پيروزي حتمي بعد از كشته شدن يك تا دوميليون انسان به چه درد مي‌خورد. اینطورنیست؟
آنهايي كه روي دياربكر به سياست مي‌پردازند، اگر مزدور نيستند و سوء نيت ندارند بايستي ضروريات برقراري فضاي صلح‌آميز و دموكراتيك را بجاي آورند. اگر در اين راستا كار نكنند حسن نيت ندارند. اين كار فرجام بدي خواهد داشت. هيچ كسي براي چنين چيزي آمادگي ندارد. بسيار عصباني مي‌شوم. مي‌گويم دوميليون انسان جانشان را از دست مي‌دهند. بزرگترين نارسائي حزب جامعه دموكراتيك نيز از اينجا ناشي مي‌شود. كار نمي‌كنند، اين خطر را نمي‌توانند { به تركيه}تفهيم نمایند. اگر لازم باشد فقط 5 روز در آنكارا بمانيد، در زمان باقيمانده نيز همراه با خلق براي برقراري صلح كار كنيد. موضع اهالي دياربكر در سالهاي 1920 صحيح بود. اگر كردها در آن زمان به جاي آنكه به طرح انگليس تكيه زنند به مبارزه‌اي دموكراتيك اهتمام مي‌ورزيدند نتايج بهتري حاصل مي‌شد. مي‌خواهند من نيز همانند شيخ سعيد رفتار كنم. من امروزه از خودمديريتي دموكراتيك كردها سخن مي‌رانم، اگر آن زمان بر اين اساس با مصطفي كمال روابطي برقرار مي‌كردند امروزه وضعيت كردها در خاورميانه بسيار پيشرفته‌تر از وضعيت كنوني‌شان بود. مصطفي كمال در سالهاي 1920 حمايت كردها را بسوي خود جلب نمود. اين موضع بجايي بود.او استقلال طلب بود و در مقابل امپرياليسم ايستاد. اينها با وجود آنكه كماليست نيستند ادعاي كماليست بودن میکنند. دروغ مي‌گويند، چرا انديشه‌هاي واقعي خود را ابراز نمي‌دارند؟ يا كماليست راستين باشند يا نگويند ما كماليست هستيم. من در همان وضعیتی هستم كه مصطفي كمال بود،وضعیتی که‌ او در زمان خود به‌ خاطر آن قيامت بپا كرد. هنگامي كه اينها را بر زبان مي‌رانم مي‌گويند من كماليست هستم. خير، من كماليست نيستم، نظرات و افكار من مشخص‌اند. موضع‌گيري مصطفي كمال بدين خاطر كه به‌ خطر بازيهای { امپرياليست} پی برده‌ بود، حائز اهميت است. او به خطرات سياست انگليس پي برده و براي {خنثي‌سازي آن} هرآنچه از دستش برمیآمد انجام داد. انتقاد من از عملكردهاي بعدي آتاتورك بويژه بعد از سال‌هاي 1930 است.
هدف‌شان اين است كه مرا به‌ سكوت واداشته‌ و از ميان بردارند. نمي‌گذارند كه در اينجا لب به سخن بگشايم. توطئه‌اي كه عليه من به اجرا درآمد نيز بدين جهت بود. عامل اصلي اين عملكردها تركها و يا تركيه نيست. اين توطئه را بدست تركها به اجرا گذاشتند. زيرا من سياست‌هاي مخاطره‌آميز آمريكائيها و انگليسي‌ها را نقش بر آب مي‌ساختم. مي‌دانم كه از اين به بعد نيز چه بر سر من مي‌آورند.
به نيروهاي جنوب كردستان نيز مي‌گويم كه چنين فرض كنيم كه ما را از ميان برداشتند، شما چه خواهيد كرد؟ اگر در آينده‌اي نزديك نسل‌كشي آغاز گردد شما چه از دست‌تان برمي‌آيد؟ صدام نیز به آمريكا اعتماد میكرد، عاقبتش دردناك بود. وضعيت عراق مشخص است. اين نتيجه طرح‌ها و سياست‌هاي 400 ساله انگليسي‌هاست.
كارهاي بسياري است كه بايد انجام شوند اما من در اينجا زنداني هستم. آيا تركيه به نقطه‌اي مي‌رسد كه حکومت جنوب كردستان را برسميت بشناسد؟ خير! آيا فكر مي‌كنيد كه طالباني و بارزاني مي‌خواهند كه پ.ك.ك ازميان برداشته شود؟من نمي‌خواهم كه در اينجا كسي را متهم كنم. وضعيت بنا به شرايط عيني چنين است. عثمان كجاست،‌ در دست چه‌كسانی است؟ تحت سيطره آنها قرار دارد. اينها همه‌ بازيهاي سياسي هستند. در آينده بازيهاي نوين سياسي در منطقه انجام خواهد ‌شد. اگر حتي پ.ك.ك را نيز ازميان بردارند با مطالبات اين خرده‌بورژواهاي كرد چه خواهند كرد؟ در خارج از ميهن( كردستان) هزاران آغا، شيخ و اقشار ديگر را آموزش داده و آماده مي‌كنند. اينها را به تركيه خواهند فرستاد. در آينده با اينها چه خواهند كرد؟ چگونه مي‌توانند با اينها به مقابله بپردازند؟ اگر همه اينها با همدیگر متحد شده و اين طرح را به اجرا درآورند، شما چه مي‌توانيد انجام دهيد؟ ارمني‌ها خود را آماده‌ نموده‌اند، يوناني‌ها نيز همينطور، مسئله قبرس هم وجود دارد. بدين خاطر ما گفتيم كه مسئله كرد با همزيستي مسالمت‌آميز در چارچوب جمهوري دموكراتيك قابل حل است. همه روشنفكران، ميهن‌دوستان و طيف‌هاي دموكرات بايد از اين پروژه حمايت كنند. به حزب عدالت و توسعه ـ البته اگر تركيه را دوست دارد ـ هشدار مي‌دهم كه بدون آنكه درنگ بماند در اين باره اقدام نمايد.
وضعيت امروزي مشابه وضعيت سالهاي 1918 مي‌باشد. امروزه نيز مسئله پيمان سور در جريان است. اما اين به پيمان سور آن زمان شباهت ندارد، يعني پيمان كوچكي مانند سور نيست، طرح ِ فراگيرتر و گسترده‌تري از سور در ميان است. سور عصر بيست‌و‌يكم متفاوت‌تر است. من نمي‌خواهم كه از سور بحث شود اما چنين وضعيتي در ميان است. موقعي كه اينها را بر زبان مي‌آورم، برخي‌ها گمان میکنند كه من از حقوق مشروع كردها دفاع نمي‌كنم. سعي مي‌كنند چنين نشان دهند كه من با جنوب كردستان مخالفت دارم. خير، من مخالف حکومت جنوب كردستان نيستم. هرگز كسي نبايد چنين چيزي را از سخنان من استنباط كند. اما من از راه‌حل دموكراتيك كه برطبق منافع خلق‌هاست، دفاع مي‌كنم.
بازي پليدي عليه كردها در جريان است، دولت نيز در اين كار دست دارد. اينها زير نقاب ديني دست به‌ هرگونه ریا و تزویری ميزنند، با برخي از اقشار بالاي جامعه كرد نيز به توافق رسيده‌اند. اينكه اردوغان در 2005 به آمد( دياربكر) رفت و گفت:" مسئله كرد را برسميت مي‌شناسم" نيز يك نوع بازي سياسي بود. اگر حتي مانند اجويت نيز برخورد مينمود، مي‌توانست راه‌حلهايي ارائه دهد. حزب جامعه دموكراتيك بايستي به خوبي عملكردهاي اينها را درك كند. گفتم درحين انجام اين كار مي‌توانند در مجلس تركيه همانند ترك‌هاي دموكرات حضور يابند. گفتم ترك‌‌هاي دموكرات، چه چيز ديگر مي‌توان گفت! آنچه ما مي‌خواهيم اين است كه قانون اساسي دربرگيرنده معيارهاي جهان‌شمول باشد. اگر در كنار اين معيارها، حقوق خلق كرد نيز در قانون اساسي تضمين شود، راهگشاي چاره‌يابي جدي مسئله خواهد شد. بازهم تكرار مي‌كنم، اين مشكل، مشكلي است كه صدسال، دويست سال است ادامه دارد. اين مشكل نيازمند چاره‌يابي است. منشأ اين مشكل من نيستم، اين مشكل را در آنكارا در مقابل خويش یافتم. از نخست‌وزير نيز درخواست مي‌كنم؛ براي حل اين معضل كارهای لازم را به انجام برساند. حل مسئله كرد تنها از طرق دموكراتيك امكان‌پذيرست.
اين را بنا به اهميت آن بازهم تكرار مي‌كنم. اگر نسل‌كشي به اجرا درآيد، هيچ‌كس نمي‌تواند مسئوليت آن را بعهده بگيرد. مي‌خواهم جلوي قتل‌عام‌هاي بزرگتري را بگيرم. براي برقراري محيطي دموكراتيك و صلح‌آميز آماده‌ام هر آنچه كه ازدستم برآيد انجام دهم. هركس بايد به اين نظرات من واقف باشد. اين نظرات را به جامعه ترك نيز بخوبي تفهيم نمایيد.
آري، اينها قبل از هرچيز اين سازماندهيها را ايجاد كرده و سپس در مقابل كردها بكار مي‌گيرند. قبلاً نيز شاهد چنين وضعيتي بوده‌ايم؛ مي‌دانيد كه حزب‌الله در اوايل همچون سازماني ميانه‌رو خود را سازماندهي كرد، سپس به دو شاخه منشعب شد. در اوايل ده نفربودند، سپس صدها و هزارها نفر شدند، و دياربكريها را با چاقو تكه‌تكه كردند. اكنون نيز شمارشان فزوني يافته و خطرناك‌تر هم هستند. ابتدا از "ولي اغلون"(از رهبران حزب الله‌ ترکیه‌) حمايت كردند، سپس وي را بكار گرفتند، به فرجامش نيز واقفيد. {براي خاتمه بخشيدن به اين وضع} همه طيف‌هاي موجود در شهر آمد را بسيج نموده و تاثيرات مرا نيز بكار گيريد و بدين شكل كار و فعاليت موثري انجام دهيد. آنهايي كه تحت نام دياربكر سياست مي‌كنند، چرا اين مورد را تفهيم نمي‌کنند؟ فتح‌الله گلن و اطرافيانش چندان مهم نيستند. اينها صورت ظاهري مسئله‌اند. اساساً اين طرح، طرح آمريكاست.
بي‌نظير بوتو هم به عاقبت پدرش دچار شد.
بايستي بالفور كميسيون خردمندان تشكيل شود، بايد در اين باره با هركس ديدار كرد. من "التر توركمن " را پيشنهاد كرده بودم. روشنفكران و هركس بايد در اين باره به فعاليت بپردازند.
اين مسئله با كنگره جمهوري دموكراتيك در ارتباط است، در اين باره قبلاً نيز گفته بودم، همه نيروها بايستي متحد شوند، بسيار كار كنند، و در هر جا به فعاليت بپردازند. در دياربكر مي‌توانند پشت سرهم كنگره و نشست برگزار كنند. با متحد ساختن نيروها مي‌توانند سازماني چترمانند ايجاد كنند. اگر هركس با تمام توان خود كار كند اين سياست‌هاي خطرناك نقش برآب مي‌شوند. مي‌توانند مستمراً با روشنفكران ديدار كنند.
جمعاً چند رفيق ما شهيد شده‌اند؟ عمليات‌هاي نظامي بيشتر در كدام يك از مناطق ادامه دارد؟ اعدام يكي از گريلاهاي پژاك بدست جمهوري اسلامي ايران نتيجه درگيري جناحهای درون دولت است. با ديوارهايي كه بنا كرده‌اند نمي‌توانند مانع مبارزه‌ شوند، چگونه مانع خواهند شد؟
سعي مي‌كنم مشكلات جسماني را برطرف سازم. براي اين نيز قطره‌اي به من دادند، از آن استفاده مي‌كنم. از چشمانم اشك مي‌ريزد. فكر مي‌كنم عوارض جانبي اين دارو باشد. گفتند اين نشانه خوبي است، مي‌توانيد بپرسيد، علت آن چيست، دراين باره تحقيق كنيد.
دادخواستي به دادگاه حقوق بشر اروپا نوشتم، بعد از ملاقات مي‌توانيد آن را از مسئولين ذيربط بخواهید. در اين دادخواست گفته‌ام كه دادن مجازات سلول انفرادي به من مشابه مجازات اعدام است و براي آنكه چنين مجازاتي به اجرا درنيايد از دادگاه حقوق بشر اروپا تدبير احتياطي درخواست كردم. وكلايم نيز مي‌توانند در اين باره به دادگاه حقوق بشر اروپا بروند. آيا پيرامون دعوي من چيز تازه‌اي وجود دارد؟ نه در يونان، بلكه دادگاهي مجدد. آيا چيز نويني در يونان وجود دارد؟
براي تهيه دفاعيه هنوز زمان داريم. برخي از گروه‌هاي يوناني با آمريكا و تركيه به توافق رسيده و مرا به تركيه تحويل دادند. خلق يونان از اين مسئله آگاه نبود.
از ميان روزنامه‌هايي كه فرستاده بوديد، فقط يكي بدستم رسيد. مجله " بريكيم" را برايم بفرستيد. مدتي طولاني است كه فقط يك مجله به دستم مي‌رسد. بعضاً مجله اطلس به دستم مي‌رسد. مجله " تامپو " بدستم رسيد. مجله‌هايي كه بدستم نرسيده را بپرسيد و يا بارديگر بفرستيد. بايد پيگير اين موضوع باشيد. برخي از كتابها را نيز بياوريد. كتاب " نظام جهاني " را آورده‌ايد.
مي‌توانيد كتابهايي از انتشارات " اتونوم" بياوريد. "چنگيز اوزكنر" كتابي در خصوص اسلام نوشته است، مي‌توانيد آن را بياوريد. در فهرست كتابها، كتاب نويسنده‌اي خارجي را كه در مورد دوره هارون‌الرشيد و اسلام ميانه‌رو نوشته بود، ديدم، اين كتاب را مي‌توانيد بياوريد. دو كتاب در مورد ايران بياوريد. مي‌توانيد در مورد تاريخ ارمنيها بعد از سال‌هاي 1071 كتابي بياوريد. كتابهايي كه در مورد خاورميانه پسنديديد برايم بياوريد. آخرين كتاب " ماهر كايناك" را بفرستيد.
نوشته‌هايي كه در مطبوعات عليه و موافق با من نوشته مي‌شوند را به من اطلاع دهيد. من به آنها پاسخ خواهم داد. شما نيز در حال مي‌توانيد به نوشته‌هايي كه عليه من نوشته مي‌شوند پاسخ دهيد. شما مي‌توانيد نظرات اين هفته‌ام را با نظرات دو هفته گذشته كه گفته‌بودم بعنوان پيام سال جديد ميلادي ابلاغ نماييد، گردآوري كرده و منتشر سازيد. نمي‌دانم امكان انتشار آنرا داريد يا نه، اين نظرات به دست هركسي برسد. شما در عين حال نمايندگان سياسي من هستيد. از اين به بعد نيز همچون ارتشي از وكلا كار مي‌كنيد. مي‌توانيد مداوماً با روزنامه‌نگاران ديدار كنيد.
البته كه مي‌توانند بنويسند، شما نيز به هركس كه برايم سلام مي‌فرستد از طرف من به آنها سلام برسانيد. سلام مرا به رفقاي زندان برسانيد.
درود و احترام به همه‌ 

 

* در جایی که جملات قطع میشوند وکلا صحبت میکنندیا رهبر آپو ازآنها سوال میکند